2023-2024-nji ýyllarda telekeçiler bilen hyzmatdaşlyk etmekden ýüze çykan zyýany bahalandyrmak
Zelili, bar zatdan ölümdir gaty, Ölümden-de gaty kişi minneti.

2023-2024-nji ýyllarda telekeçiler bilen hyzmatdaşlyk etmekden ýüze çykan zyýany bahalandyrmak

 

Berdiniň (“Nagmat Daýhan”) hereketleri sebäpli ýitgiler: 2023-nji ýylda (suwy öçürdi, iýun aýynda diňe 12 günüň dowamynda ylalaşylan göwrümi – sekuntda 5,5 litr berdi, soňra bolsa kakasynyň bermändigine salgylanyp, suwy goýbermekden ýüz dönderdi) Berdinyň hereketleri sebäpli («Nagmat Daýhan»):

1.    PE turba, diametri 75, NB 10 bar, bahasy – 1 metr üçin 45 manat (Gaplandereden Berdiniň Arjaklydaky 4-nji guýusyna çenli), 1980 metr – 89100 manat;

2.    PE turba, diametri 50, NB 8 bar, bahasy – bir metr üçin 19 manat, 600 metr (Arjaklydaky 4-nji guýusyndan Berdiniň birinji guýusyna çenli) – 11400 manat;

3.    Şeker bilen garyşdyrylan malina – 764 litr, bahasy – bir litr üçin 116 manat – 89390 manat;

4.    Çereşnýa 2256 kg, bahasy – 1 kg üçin 45 manat – 101520 manat;

5.    Berdi tarapyndan suwuň öçürilmegi sebäpli 2023-nji ýylda 8000 kg malina ýitirdik, bahasy – 1 kg üçin 195 manat – 1560000 manat;

6.   3500 sany ak nahallary ýitirdik (E47 we E48 bölümleri, Kirpiöýi bölümi), bahasy – her nahal üçin 28,57 manat – 99995 manat;

7.   3500 sany gyzyl nahallary ýitirdik (E47 we E48 bölümleri, Kirpiöýi bölümi), bahasy – her nahal üçin 22,86 manat – 80010 manat;

8.   3500 sany gara nahallary ýitirdik (E47 we E48 bölümleri, Kirpiöýi bölümi), bahasy – her nahal üçin 28,56 manat – 99960 manat;

9.   125000 sany Meýdanly” malina nahallary (E20, E23 – E46 bölümleri, Kirpiöýi bölümi), bahasy – her nahal üçin 8,56 manat – 1070000 manat;

10. 10.     Berdi 2023-nji ýyl üçin 780000 manat möçberinde çykdajylarynyň paýyny tölemedi.

 

2023-nji ýylda Berdiniň hereketleri sebäpli, umumy ýitginiň möçberi – 3981375 manat. Mundan başga-da, ýitgiler uzak möhletli (2 ýyl üçin malinanyň ýitirilen nahallary, doly hasyl alýança 4 ýyl üçin smorodina nahallary) – zyýany sanamagyň entek wagty gelmedi, biz ony dikeltmäge synanyşýarys. Toprakda bir ýyllyk işi ýitirdik, indi ýene 3 ýyl garaşarys. Ýitgileri diňe iki ýyldan hasaplamak mümkin bolar; onuň möçberini soň kesgitläris. 

Malinanyň özüne düşýän gymmatyny göz öňünde tutmak bilen Berdiniň (“Nagmat Daýhan”) günäsi boýunça 2024-nji ýyldaky ýitgiler:

Malinanyň özüne düşýän gymmaty: 

a.   Kömekçilere pul tölemek üçin, möwsümde diňe işçilere töleg tölemek üçin 1 million 650 müň manatdan gowrak pul sarp edýäris – 1650000;

b.   Diňe bir gektar üçin suwaryş ulgamlarynyň bahasy altmyş müň manat – 17 gektar bar, bu ýyl 4 gektary suwaryş ulgamy bilen enjamlaşdyrdyk. Jemi – 240000;

c.   34 adamlyk uly toparymyz üçin önümleri, ýaşaýyş jaýy üçin çykdajylar (öý goş-golamlary, iki sany hemişelik aşpez) – takmynan bir ýüz ýigrimi müň manat – 250000;

d.   Bu ýyl suw hojalygyna çykdajylar – infrastruktura, guýular, çukurlar, bentler – bäş ýüz kyrk alty müň manat – 546000;

e.   Diňe şu ýyl elektrik energiýasy hojalygyna çykdajylar – iki ýüz elli dört müň manat – 254000;

f.    Topragy dikeltmek we saklamak üçin çykdajylar – segsen bäş müň manat (we ondanam köp – hasaba alynmadyk işler we materiallar has köp) – 85000;

g.   Ýaşaýyş we durmuşy jaýlaryny, howlyny we ýollary gurmak üçin çykdajylar (biz muny ýaňy başladyk) – ýetmiş bäş müň manat – 75000;

h.   Şu ýylda suw ätiýaçlygy üçin sorujylar we enjamlar – 312000;

i.     Sowadyjylar we sowadyjylar üçin çadyrlar, jemi 18 sany täze – 149000;

j.    Oktýabr aýyndan geljek ýylyň iýul aýyna çenli zähmet haklary we ýaşaýyş jaýlary üçin ätiýaçlyk möçberler (şu wagt hasyldan bizde hiç zat ýok) – 1110000;

k.    We köp sanly başga çykdajylar, germewler, ýerzeminler, ýer işleri we kärendä alnan tehnika we ş.m. takmynan 150000-200000, olar hasaplanmady. Bu ýyl bolsa, takmynan 55 tonna malina ýygnaýarys, size täze we owradylan ýa-da mürepbe bişirilen görnüşinde gelýär. Olardan 16 tonna – müşderileriň geçen ýyl deslapky baha boýunça tölän sargytlaryny ýerine ýetirmek üçin malina, şeker bilen garyşdyrylan (bir kg üçin takmynan 100 manat) takmynan 4 tonna we doňdurylan malina takmynan 7 tonna, bahasy entek kesgitlenmedi.

Ýagny, bu malina
ny ösdürip ýetişdirmek üçin 1 kg – 173,96 manat sarp etmeli. Şonuň üçin bölek satuw üçin malinanyň hakyky bahasy 1 kg – 195 manat

Berdi öz hereketleri bilen bize ägirt uly zyýan ýetirdi, närazy müşderilerimiz bize jaň edýär, olar Berdiniň we onuň adamlarynyň bazarlarda we marketlerde malinany özleriniň ösdürip ýetişdirýändigine ynandyrýandygyny belleýärler, olaryň sözi boýunça biz bolsa dellal bolup durýarys. Diňe 20-nji iýuldan soň ol hakykatdanam biziň iberen malinalarymyzy arzan bahadan, ýagny 140 manat bilen üpjün edip başlady. Satyn alyjylar oňa ynandylar we biziň söwdamyz peseldi.

 

1.    2024-nji ýylyň 25-nji iýulyndan Berdi malinalarymyzyň bahasyny 29 %-e arzanlatdy, satuwlarymyz togtadyldy we biz bahany 23 %-e arzanlatmaga mejbur bolduk, 25.07.2024 ý. senesinden 24.08.2024 ý. senesine çenli döwürde 1 kilogram malinany 150 manatdan satdyk. Ýitgimiz 3686 kg – 165317 manat. 

2.    Berdiniň hereketleri sebäpli, bahadaky tapawudy deňleşdirmek üçin deslapdan tölenen sargytlaryň ählisine agramy 35 %-e ýokarlandyrdyk, 1088 kg ýa-da 81081 manat.

3.    Börejikkärhanasy şu ýylyň fewral aýynda 4530 kg üçin tölegi töledi. Malinanyň kg üçin 130 manat möçberinde tölegi deslapdan tölän beýleki müşderiler ýaly, biz “Börejik” kärhanasyny goşmaça 2862,6 kg malina bilen üpjün etmäge mejbur – bu goşmaça 558207 manat. 

4.    “Börejik” kärhanasyny we Berdini üpjün etmekden soň hem şu ýyl iň pes hasyl – 25000 kg töweregi bolsa, biziň ýitgimiz 1121250 manat bolar. 

Berdiniň hereketleri sebäpli, 2024-nji ýylda umumy ýitgi 1423475 manada deňdir.

Berdiniň hereketleri zerarly, 2023-2024-nji ýylda tutuş zyýan 5404850 manada deňdir 

Berdi bu möçberi ýakyn wagtda tölemeli. Tölegden soň, nesip bolsa, biz meýilleşdirilişi ýaly, hojalygymyzy we işimizi dikeldip başlarys.  

22.08.2024 ý. senesinde geçirilen geňeşimizde biz telekeçiler we olaryň taslamalary bilen hyzmatdaşlygyň islendik görnüşinden ýüz döndermegi karar etdik. Olaryň nädip pul gazanýandyklaryna düşündik we olaryň meselelerine bagly bolandan, oba hojalygy bilen meşgullanmazlygyň has gowy boljakdygyny özleşdirdik.  

Biz daýhan bolup galýarys we mundan beýläk diňe döwlet we halk bilen iş salyşarys.